Meslek Seçiminde Eğitsel Rehberlik

MeslekMeslek alanının seçiminde öğrenciye yapılacak mesleki rehberlik kapsamında çok değişik yaklaşımlar izlenmekte olduğu görülmektedir. Aşağıda özetle belirtilen hususlara ise ilgili süreçte ortak etkinlikler arasında yer verilmektedir.

Bireyin kendisini tanıması : Bireyin kendisinin ilgileri, yetenekleri ve beklentilerini bilmesi bilinçli meslek seçiminin öncelikli temel koşullarındandır. Bu nedenle, bireyin kendisini tanıması yönünde eğitsel rehberlik hizmet verilmelidir. İlgili hizmet kapsamında, onun bireysel kalıp değerleri başarılı olabileceği veya olduğu işleri ve çalışma hayatı ile ilgili düşündükleri sistematik ve somut biçimde ortaya konulmalıdır.
Meslekleri tanıtma : Mesleklere ilişkin bilgi kaynaklarını verme, atölye veya teknoloji eğitimi için hazırlanan ortamlarda mesleklerle ilgili çalışmalar yapma. Mesleklerde iş, görev dağılımını açıklama meslekleri tanıtma kapsamında yapılabilecek çalışmalardandır.
Meslekle ilgili görevler ve yapılacak işler : Bireysel ilgilerine, yeteneklerine ve beklentilerine ?uygun? olduğu beliren meslek alanıyla ilgili yapılması öngörülen temel bilgi, beceri ve tutumlar listelenmelidir. Bu etkinlik, ilgili meslek alanının genel çizgileriyle de olsa kapsamının ve niteliklerinin bilinmesine katkı getirmektedir.

Mesleğin gerektirdiği özellikler : Meslek alanıyla ilgili bireyin fiziksel, psikolojik, eğitsel yönlerden uygun olması, ayrıca çalışma koşullarının, görev yerlerinin tanıtılması meslek seçiminde bilinçli karar vermeye ışık tutmaktadır.

Mesleğe hazırlama : Bireyi mesleğe hazırlama belirli bir mesleğe girebilmek için gerekli ve istenilir eğitsel hazırlık düzey ve süreçlerinin ortaya konulmasıdır. Mesleğin eğitim koşullarıyla ilgili okulların tanıtılması, bu okullara giriş için gereken ön hazırlıkların açıklanması mesleğe hazırlama boyutuyla ilgili çalışmalar arasındadır. Ayrıca, mesleğe hazırlama konusunda, varsa çıraklık kurs ve öğrencilere staj çalışmalarına ilişkin bilgiler de mesleğe hazırlama kapsamında yer almaktadır.

Mesleğin eğitim şekli : Bireyin meslek alanları ile eğitim koşulları arasında ilişki kurması, bilinçli meslek seçiminde önemli bir husustur. Bu nedenle öğrenciye mesleğe girebilmek için gerekli eğitim formasyonu ve niteliği konusunda yardım edebilmelidir. İlgili yardımlarda ise mesleklerin eğitim düzeyi , işe yerleşme ve gelir durumu ilişkilerine dikkat çekme, mesleklerde ilerleme durumlarını belirtme, gereken özel ilgi ve yetenekleri yazma gibi etkinlikler yararlı bulunmaktadır.

Mesleğin eğitim sürecinde ve sonrasında kazanç durumu : Meslek seçiminde ilgi duyulan meslek alanlarının kazanç durumları hakkında bilgi sahibi olma meslek seçiminde etkili etmenlerdendir. Bu nedenle ilgili mesleklerin kazanç miktarı ne kadardır ? Ulusal ve uluslararası düzeyde çeşitli bölgelerdeki kazanç yönünden farklılık var mıdır ? gibi sorulara açıklık getirilmelidir. Ayrıca, çalışma hayatında yer alan mesleklerden bazıları mesleğin eğitiminin verildiği süreçlerde de gerçek iş ortamında çalışma fırsatları sunmaktadır. Bu durum öğrencinin gerçek iş koşullarında mesleğe hazırlanmasını sağlarken aynı zamanda belirli bir kazanç da sağlanmaktadır. Turizm ve bankacılık meslek alanları bu konuyla ilgili örneklendirilerek mesleklerin gerekli ön koşulları, gelecekteki kazanç durumları ve yönelimleri hakkında öğrencilere gerekli bilgiler verilmelidir.

Mesleğe başlama ve ilerleme : İlgi duyulan meslek alanında iş ilk başlama durumlarının belirtilmesidir. Mesleğe sınavla, doğrudan başvuruyla ya da İş ve İşçi Bulma Kurumları aracılığıyla girilmesiyle ilgili bilgilerin öğrencilere iletilmesidir. Burada kişinin gerekiyorsa kendi işini kurması konusunda da bilgilendirilmesinde yarar vardır. Ayrıca meslekteki ilerleme durumlarının açıklanarak, hizmet içi eğitim ve çalışma süresi de meslek alanının seçimi sürecinde belirtilmelidir.

Mesleğin çalışma ortamı ve koşullarını tanıtma : Bir meslek hakkında bilinmesi gereken hususlar arasında çalışma ortamı ve koşullarının özel bir önemi vardır. Burada bilinmesi gereken birçok husus mesleği yürütenler tarafından da ya farkında olmayarak ya da yeterli biçimde bilinmemektedir. Mesleğin çalışma ortamıyla ilgili içerde ya da dışarıda yapılması, gürültü, sıcak, soğuk, nem, aydınlatma ve havalandırma gibi unsurlar önceden bilinmelidir. Çalışma koşullarına ilişkin olarak çalışma, dinlenme, tatil süreleri, nöbet durumları ve emekli olma süresi de mesleki rehberlik kapsamında öğrencilere duyurulmalıdır.

Mesleklerin işe yerleşme durumu : Çalışma hayatına işgücü hazırlamada ana kaynak durumunda bulunan eğitim sektörü ile işe yerleşme hizmetleri arasında istenen verimin sağlanabilmesi eğitim için önemli bir olgudur. Bu olgu ise eğitim için ayrılan kaynakların ve harcanan çabaların verimli kullanılmasını dolayısıyla işe yerleştirme planlamalarının bilimsel yöntem ve tekniklerle yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu zorunluk konunun ulusal düzeydeki politikalarla ele alınmasını öngörmekle birlikte, Teknoloji Eğitimi süreçlerinin etkili uygulamalarıyla bu hizmetlere küçümsenemez katkılar getirilebilir.
Sonuç olarak bireyin meslek seçimi konusunda yapılacak çalışmalarda Teknoloji Eğitimi öğretmeni, bireyin meslek seçimini bilinçli ve doğru olarak yapabilmesi için ona karar verme yönünde gerekli bilgileri ve danışmanlık hizmetlerini verebilmelidir.


Yorum Yok
  1. Henüz yorum yapılmamış.
Yorum Yapın